Partijen in gameviewer:

Smeets - Corus 2009

Download PGN bestand:

Smeets - Corus 2009



LSG Logo



Lezing Jan Smeets

Op verzoek van de activiteitencommissaris van LSG gaf Jan Smeets op vrijdag 13 februari 2009 een lezing in het Leidse Denksportcentrum. De directe aanleiding was natuurlijk Jans optreden in de A-groep van het Corustoernooi. In een goedgevulde zaal kregen de toeschouwers enkele partijen met commentaar te zien en kregen ze antwoord op nagenoeg alle vragen die ze konden verzinnen. Voorzitter Rudy van Wessel leidde de avond in met een korte introductie, waarna de spreker de vloer kreeg.

Jan begon direct met de partij tegen Ivantsjoek waarin hij ondanks zijn openingsvoorbereiding toch op de zesde zet (6. a4) niet meer de juiste voortzetting wist. Hij had het gevoel daar op het podium voor paal te staan. "Maar het zou erger worden." Zijn tegenstander zette in de partij goed voort, koos op zet 16 voor een eindspel in plaats van een kansrijk pionoffer, profiteerde daarna van de onnauwkeurigheden van Jan en stond op zet 23 gewonnen (23. a6 i.p.v. 23. Tb1). Het commentaar van Jan: "Als hij dit niet ziet, dan is hij een malloot".

Enkele zetten later is Ivantsjoek in zware tijdnood, maar blijft zoeken naar een winstweg. Jans secondant, Jan Gustafsson, had al voor de partij gewaarschuwd dat Ivantsjoek een geduchte vluggeraar is. "Don't get excited." Desgevraagd gaf Jan aan dat hij geen remise zou hebben aangenomen, aangezien de stelling weer op orde is. Het ging hard met wits tijd, op een gegeven moment nog 8 seconden voor 4 zetten. Zwart koos voor de meest vervelende strategie: stukken blijven aanvallen. Met resultaat, want wit twijfelt op zet 38 of de loper naar e5 of e3 moet gaan. Te lang, want op de volgende zet ging Tsjoek door zijn tijd.

Foto: partij tegen Ivantsjoek

Het belang van openingsvoorbereiding en de inspanning die daarvoor geleverd moet worden, kwam aan bod in de zwartpartij tegen Loek van Wely. Loek is een groot kenner van de Botwinnik-variant van het Slavisch, en uitermate principieel. Ruim drie jaar geleden was Loek op het Nederlands kampioenschap met een winnend nieuwtje (26. f3) gekomen, dus de variant diende wederom gerepareerd te worden. In de twee mogelijke antwoorden op 15... b4 was wekenlange noeste arbeid gaan zitten. In augustus 2008 had Jan de kans om zijn verbetering te spelen tegen Loek, maar hij besloot te wachten tot het Corustoernooi. Loek week eerder af op zet 19, maar met de vondst 21... Txg5! 22. Pxg5 Te8! blies Jan weer leven in de variant.

Jan gaf aan wat meer variatie in zijn Slavische repertoire aan te brengen, maar van tijd tot tijd de Botwinnikvariant weer te spelen zodat zijn tegenstanders zich moeten voorbereiden. Om ze gek te maken dus. "Maar ik kan het niemand aanraden."

Foto: partij tegen Aronian

Dan was het tijd voor de partij tegen Radjabov, met daarin wat anekdotes over het werken met een secondant. 's Avonds werken de heren aan de voorbereiding voor de volgende partij. Jan S. gaat dan om 1.00 naar bed, en secondant Jan G. gaat alleen verder. Na de informatieoverdacht in de ochtend kan hij dan gaan slapen. Bij ontwaken om 16.30 zag hij de stelling na 13. Lb2 en herinnerde zich deze stelling uit de nachtelijke analyse. Alleen had hij dat niet doorgegeven...

De opening liep aardig uit de rails. Aronian, nooit te beroerd om de spelers scherp te houden, zei dat Jan zet 16 niet zou gaan halen. Wits 12. b4! zag er goed uit, aangezien na 12. Te1 Pbd7 13. Lf3 Pxe5 14. Lxh5 Pg6 de stelling aardig gelijk oogt. Na 12. b4! axb4 13. a5 Pbd7 14. a6! Pxe5 15. Lb2 Lg6 16. axb7 Txa1 17. Txa1 Lxc2 18. Lxe5 heeft wit winnend voordeel. Wit kreeg een winnend aanval, maar ook hier bleef de genadeklap achterwege. Na het gekmakertje 32... Tb8 ging het mis met wit, die na 35. d3 in verloren stelling remise aanbood. Jan weigerde en produceerde direct de afzwaaier 35... Pg4, waarna hij weer verloren stond.

De fase van 39. Te7 was natuurlijk uitgebreid in de schaakmedia aan de orde gekomen (Coruschess, Chessvibes, TWIC, USF). En ook nu werd geen definitief eindoordeel bereikt. Ook in de aansluitende pauze was dit het favoriete onderwerp. Saillant detail: Radjabov had verklaard dat Jan gesproken zou hebben, en voegde daar toen nog aan toe: "You can't dance." Rookgordijn? Taalbarriëre?

Foto: G.M. de Niet

Nu was het de beurt aan de partij tegen Aronian. Tijdens de Olympiade had deze in de spelersbus de volgende opmerking gemaakt: "I'm praying for your health." De pointe was dat in geval van ziekte Jan vervangen zou worden door een sterkere schaker. Kortom, Jan was er op gebrand om Aronians kansen op de toernooioverwinning te versjteren. In een Kan-variant van de Siciliaans speelde Aronian de blufzet 15... Tfc8. Kanliefhebber G.M. de Niet gaf aan zwart enkele problemen in deze stelling heeft en noemde enkele varianten. Toen hij Jan vroeg om deze zetten op het demonstratiebord uit te voeren, brak er een gegniffel uit.

In de slotstellling heeft wit het betere spel, mede als gevolg van zwarts vreemde 18e zet. Met 22. Pg5! Pf6 23. a3 Dd7 24. bxc6 Txc6 25. La2 Txc1 26. Dxc1 d5 komt wit een pion voor.

In rap tempo kwam de partij tegen Morozevitsj op het bord. Tijdens de partij realiseerde Jan zich dat hij gewonnen stond en goede kansen had om de koppositie weer te pakken met een +2-score. Daarna ging hij te passief spelen om uiteindelijk na enkele fouten in een remise-eindspel terecht te komen. De verklaring voor de blunder op zet 48 was dat hij er geen rekening mee gehouden dat in deze uitgedunde stelling nog een tactische grap zou zitten.

Foto: Jan met fles wijn

Dan enkele antwoorden op de vragen:
Terugkijkend op het toernooi concludeert Jan dat hij geen pak slaag heeft gekregen. Na zijn goede start was remise met zwart voor de andere deelnemers niet zo'n gekke gedachte. Met wit gingen ze (o.a. Radjabov en Carlsen) voor minder gangbare systemen. Communiceren met enkele GM's zat er in niet in. Morozevitsj kwam niet verder dan "Hmmm, not good."

Volgend jaar zou hij graag weer in de A-groep willen meedoen, maar hij realiseert zich dat hij deze kans mede kreeg vanwege de afwezigheid van Anand, Kramnik en Topalov. Dus wil hij ook graag in de B-groep participeren. Gevraagd naar zijn ambities gaf hij aan dat hij streeft naar een plaats in de Top-100.

Daarmee kwam na ruim 3 uur een einde aan de bijeenkomst. Jan was in vorm, het publiek had genoten, maakte dit kenbaar met een warm applaus en zocht de barruimte op. Enkele die-hards pakten de schaakborden voor een sessie doorgeefschaak. Een geslaagde avond, zeker voor herhaling vatbaar.

Tekst en foto's: Xuadres